Koniec z zawożeniem odpadów do PSZOK-ów. Przeterminowane leki, tekstylia i elektrośmieci odbierze MPO

Zgodnie z ustawą z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, do odpadów komunalnych zalicza się śmieci powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady wytwarzane przez inne podmioty, o ile swoim składem i charakterem są podobne do tych domowych. Do tej grupy należą m.in. papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, różnego rodzaju opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, baterie oraz akumulatory, a także odpady wielkogabarytowe, takie jak meble czy materace. Jednocześnie przepisy wyraźnie wskazują, że odpadami komunalnymi nie są śmieci powstające w wyniku działalności produkcyjnej, rolniczej, leśnej czy rybackiej. Do tej kategorii nie zalicza się również odpadów ze zbiorników bezodpływowych, kanalizacji i oczyszczalni ścieków, pojazdów wycofanych z eksploatacji ani odpadów budowlanych i rozbiórkowych.

Zapewnienie systemu odbioru odpadów komunalnych od mieszkańców jest jednym z podstawowych zadań gminy. Zgodnie z ustawą z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach samorządy mają obowiązek organizowania selektywnej zbiórki odpadów. Oznacza to konieczność segregowania co najmniej takich frakcji jak papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, opakowania wielomateriałowe oraz bioodpady.

Z kolei właściciele nieruchomości są zobowiązani do segregowania odpadów powstających na ich posesjach. Obowiązek ten wynika z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. 2021 poz. 906), a także z lokalnych regulaminów utrzymania czystości i porządku w gminach.

Mieszkańcy mogą korzystać z pojemników lub worków oznaczonych standardowymi kolorami:

• niebieski – przeznaczony na papier, m.in. pocięte kartony i tekturę, katalogi, ulotki, gazety i czasopisma, papier szkolny i biurowy, zadrukowane kartki, zeszyty, książki, papier pakowy, torby papierowe oraz wytłoczki po jajkach;
• żółty – służy do zbierania metali i tworzyw sztucznych, takich jak butelki PET, kartony po mleku i sokach, opakowania po kosmetykach i środkach czystości, folie, puszki, kapsle i metalowe zakrętki;
• zielony – przeznaczony na szkło, w tym butelki po napojach i produktach spożywczych, słoiki oraz szklane opakowania po kosmetykach;
• brązowy – na bioodpady, czyli m.in. roślinne resztki z kuchni, obierki i skórki warzyw oraz owoców, fusy z kawy i herbaty, trawę, liście i drobne gałęzie;
• czarny – na odpady zmieszane, do których zalicza się m.in. zwierzęce resztki jedzenia, mięso, kości, skorupki jaj, jednorazowe pieluchy, zabrudzony papier, ceramikę, odchody zwierząt czy wystudzony popiół.

Dodatkowo przepisy zobowiązują gminy do organizowania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK). W takich miejscach mieszkańcy mogą przekazywać nie tylko podstawowe frakcje odpadów, lecz także m.in. odpady niebezpieczne, przeterminowane leki i środki chemiczne, zużyte baterie oraz akumulatory, sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, a także odpady budowlane i rozbiórkowe pochodzące z gospodarstw domowych.

Obowiązek oddawania odpadów do PSZOK-u dla wielu osób stanowi problem

Dla wielu mieszkańców obowiązek samodzielnego dostarczania odpadów do Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych stanowi spore utrudnienie. Dla seniorów, osób z niepełnosprawnościami czy tych, które nie dysponują samochodem, bywa to uciążliwe, a niekiedy wręcz trudne do zrealizowania. W praktyce niepotrzebne tekstylia czy elektrośmieci, często zalegają w szafach, piwnicach, na strychach lub, co gorsze, trafiają do zwykłych koszy. Z tego powodu część samorządów podejmuje własne inicjatywy, aby ułatwić mieszkańcom oddawanie niepotrzebnej odzieży i innych tekstyliów. Takie lokalne rozwiązania mogą stać się inspiracją także dla innych gmin.

Przeterminowane leki, tekstylia i elektrośmieci odbierze MPO. Gminy uruchamiają mobilne PSZOK-i

Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w Toruniu poinformowało o uruchomieniu mobilnego PSZOK-u, czyli specjalnego punktu zbiórki określonych odpadów, który będzie docierał bezpośrednio na toruńskie osiedla. Mobilny Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych będzie pojawiał się w 20 miejscach na terenie miasta, zgodnie z przygotowanym harmonogramem. W każdej z lokalizacji mieszkańcy będą mogli z niego skorzystać dwa razy w roku, a punkt będzie działał przez trzy godziny.

Mieszkańcy będą w nim mogli oddać:

• odzież i tekstylia,
• przeterminowane lub niewykorzystane leki,
• zużyte baterie i akumulatory,
• drobny sprzęt elektryczny i elektroniczny (np. golarki, suszarki, telefony),
• chemikalia i odpady niebezpieczne (rozpuszczalniki, tusze, tonery),
• odpady z iniekcji domowych (np. igły, strzykawki).

Mobilny PSZOK ma ułatwić mieszkańcom miasta właściwe postępowanie z problemowymi odpadami.

"Mobilny PSZOK to usługa, której mieszkańcy oczekiwali od dawna. Chcemy, by właściwe postępowanie z odpadami było jak najprostsze. Teraz z odpadem problemowym wystarczy wyjść z domu w niedaleką okolicę – resztą zajmie się MPO" – tłumaczy Marcin Kowallek, Dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej w Toruniu.

O uruchomieniu mobilnych PSZOK-ów (na razie na okres próbny) poinformowała również Bydgoszcz. Mają one działać w soboty oraz w czwartki i docierać do różnych części miasta, zgodnie z harmonogramem. Z mobilnych punktów będą mogli korzystać mieszkańcy objęci systemem opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podczas przekazywania odpadów konieczne będzie okazanie dokumentu tożsamości oraz potwierdzenia wniesienia tzw. opłaty śmieciowej.

Do punktu będzie można oddać:

• zużyte tekstylia oraz nienadającą się już do noszenia odzież,
• odpady medyczne z gospodarstw domowych (zabezpieczone igły i strzykawki),
• baterie i akumulatory,
• drobny zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny do 5 kg,
• opony od samochodów osobowych (maksymalnie 4 sztuki),
• płyty CD i DVD,
• opakowania po farbach i olejach,
• żarówki.

W innych gminach mobilne PSZOK-i już działają

Mobilny PSZOK od ponad 10 lat funkcjonuje już w Jeleniej Górze. Mobilne zbiórki odbywają się od wiosny do jesieni zgodnie z harmonogramem. W trakcie zbiórek oddać można:

• sprzęt IT (m.in. komputery, monitory, laptopy, klawiatury);
• drukarki, kopiarki i skanery;
• sprzęt RTV;
• małe AGD (m.in. suszarki, lokówki, odkurzacze);
• duże AGD (m.in. pralki, lodówki, zamrażarki, kuchenki mikrofalowe);
• elektronarzędzia;
• baterie i akumulatory;
• świetlówki;
• zużyte tonery;
• przepracowane oleje silnikowe;
• przeterminowane leki;
• kasety, płyty CD, płyty winylowe, dyskietki;
• odzież i tekstylia.

Od marca ubiegłego roku Gratowóz, czyli Mobilny Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych jeździ po Poznaniu. Jest przystosowany do selektywnego zbierania wybranych rodzajów odpadów komunalnych. Pojazd pojawia się średnio raz na kwartał w określonych punktach miasta, w wyznaczone w harmonogramie soboty, w godzinach od 8 do 16.

Podobne rozwiązanie na zbiórkę problemowych odpadów funkcjonuje też w Warszawie. Mobilne PSZOK-i kursują trzy razy w tygodniu: w poniedziałki, środy i soboty, zatrzymując się w określonych godzinach w wyznaczonych punktach.

Mobilne Punkty Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych od końca roku funkcjonują także w Tykocinie.

"Urząd Miejski w Tykocinie informuje, że na terenie Gminy Tykocin zaczął funkcjonować Mobilny Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (mPSZOK), którego celem jest odbiór poszczególnych frakcji odpadów komunalnych z miejscowości położonych na terenie gminy" – czytamy na stronie miasta.

Mobilne PSZOK-i to korzyść także dla gmin

Zgodnie z przepisami każda gmina musi osiągać określony poziom recyklingu odpadów komunalnych. W 2026 roku wynosi on 56 proc., a w kolejnych latach będzie stopniowo wzrastał, aż do 65 proc. w 2035 roku. Jeśli samorząd nie spełni tych wymogów, grożą mu kary finansowe. Jedną z głównych przyczyn problemów z osiągnięciem wymaganych poziomów recyklingu jest niewłaściwa segregacja odpadów przez mieszkańców. W takiej sytuacji odpady są traktowane jako zmieszane, co obniża ogólny poziom recyklingu w gminie.

Samorządy mogą reagować na takie przypadki, m.in. podwyższając opłatę za gospodarowanie odpadami dla nieruchomości, na których nie prowadzi się prawidłowej segregacji – nawet do kilku razy wyższej niż standardowa stawka. Jednocześnie gminy wprowadzają rozwiązania mające ułatwić mieszkańcom właściwe pozbywanie się odpadów. Jednym z nich są mobilne punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2013 poz. 21)
• Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 1996 nr 132 poz. 622)
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. 2021 poz. 906)