Wydany w 1997 roku zakaz produkcji wyrobów azbestowych ma doprowadzić do całkowitego wyeliminowania ich z rynku do 31 grudnia 2032 r. Do tego czasu instalacje i urządzenia zawierające azbest muszą zostać oczyszczone lub wymienione na niemające tego składnika. Prace trzeba przeprowadzić w sposób, który nie stwarza zagrożenia dla środowiska.

Właściciele nieruchomości nie mogą jednak usuwać i zabezpieczać wyrobów zawierających azbest w sposób dowolny, nawet wówczas, gdy dokonują tego na terenie własnej nieruchomości. Muszą przy tym spełnić wymogi określone przez ministra gospodarki w kilku rozporządzeniach wydanych po 1997 r. Zamiar wykonania prac powinni zgłosić organowi nadzoru budowlanego, okręgowemu inspektorowi pracy i państwowemu inspektorowi sanitarnemu co najmniej na 7 dni przed rozpoczęciem prac.

Przede wszystkim powinni zgłosić zamiar przeprowadzenia remontu połączonego z usuwaniem wyrobów zawierających azbest i wymianą na produkty wolne od tego surowca do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast przeprowadzenie prac muszą powierzyć wykonawcy, który ma wymagane uprawnienia i został umieszczony na liście uprawnionych wykonawców prowadzonej przez starostwo powiatowe.

Z kolei po zakończeniu robót właściciel odbiera od wykonawcy pisemne oświadczenie o tym, że prace zostały w sposób właściwy wykonane, a teren został oczyszczony z pyłu azbestowego, a także że przy wykonywaniu tych prac zostały zachowane wymogi techniczne i sanitarne.

Właściciel powinien ocenić stan i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest, które znajdują się na jego nieruchomości. Kwalifikuje wyrób do jednego z trzech stopni pilności usunięcia, biorąc pod uwagę liczbę punktów, które wylicza, wypełniając specjalny formularz. Pierwszy stopień zobowiązuje do niezwłocznego usunięcia lub naprawy wyrobu zawierającego azbest. Drugi nakłada obowiązek powtórzenia oceny po okresie jednego roku, zaś trzeci – pięciu lat. Przy okazji dokonywania tych ustaleń właściciel ma obowiązek określić poziom eksploatacji i uszkodzeń wyrobu, jego struktury oraz usytuowania.

Przed każdym oczyszczaniem instalacji i urządzenia zawierającego azbest osoba, która wykorzystuje instalacje lub urządzenie, musi sporządzić projekt techniczny usuwania lub wymiany wyrobów oraz harmonogram prac. Uwzględnia się tam wykonanie pomiaru pyłów, które zawierają azbest w środowisku pracy. Robi się to przed wykonaniem i po wykonaniu prac. Zanim rozpocznie się oczyszczanie pomieszczeń, trzeba obniżyć stężenie pyłu azbestu w powietrzu poniżej wartości dopuszczalnej.

Specjalna procedura będzie stosowana do rur azbestowo-cementowych. Gdy zostały zainstalowane w ziemi przed 19 czerwca 1997 r., to wówczas mogą pozostać tam bez ograniczeń czasowych, pod warunkiem że nie będą narażały użytkowanych instalacji infrastrukturalnych na kontakt z azbestem.

Po pozostawieniu ich w ziemi należy oczyścić z wyrobów zawierających azbest miejsca usytuowania studzienek rewizyjnych i innych elementów infrastruktury. Chodzi tu o te miejsca, w których byłby możliwy kontakt człowieka z wyrobami zawierającymi azbest.

Wyroby (nawet już usunięte), instalacje i urządzenia, które zawierają azbest, drogi utwardzone odpadami z azbestu muszą zostać ujęte w tzw. spisie z natury. Natomiast wyniki inwentaryzacji przedkładane są co roku do końca stycznia marszałkowi województwa. Z kolei osoba fizyczna, która nie jest przedsiębiorcą, przedkłada je wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta.

Ważne!

Pomieszczenia, w których świadczone są usługi polegające na usuwaniu części zamiennych zawierających azbest lub inne usługi w tym zakresie, powinny zostać odpowiednio oznakowane i zaopatrzone w instrukcję bezpiecznego postępowania i ochrony przed narażeniem na pył azbestowy. Oznakowanie trzeba umieścić w widocznym miejscu