Pierwotnie rolnicy mieli czas na rozliczenie swoich inwestycji do końca marca 2026 roku. Resort rolnictwa, biorąc pod uwagę trudne warunki atmosferyczne i specyfikę prac budowlanych w gospodarstwach, zdecydował się na przedłużenie tego okresu. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 16 marca 2026 roku, datę końcową przesunięto na 1 czerwca 2026 roku. Zmiana dała wykonawcom i rolnikom dodatkowe dwa miesiące na bezpieczne przeprowadzenie demontażu eternitu oraz montaż nowego, bezpiecznego dla zdrowia i środowiska pokrycia dachu.
Wydłużenie terminu dotyczy wszystkich przedsięwzięć, które zostały już objęte umowami o wsparcie w ramach inwestycji A1.4.1 KPO. Co ważne, jeśli rolnik zawarł umowę wcześniej, a prace przeciągnęły się z przyczyn obiektywnych, nowy termin wyznacza realną datę graniczną, przed którą inwestycja musi zostać w pełni zrealizowana. Niedotrzymanie tego terminu wiąże się z ryzykiem utraty prawa do wypłaty środków, dlatego urzędnicy apelują o jak najszybsze zakończenie formalności.
Jak złożyć wniosek o płatność?
Proces składania dokumentacji jest w pełni zcyfryzowany. Rolnicy nie muszą udawać się osobiście do placówek, aby złożyć wniosek o płatność końcową. Wszelkie operacje odbywają się za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Warto zaznaczyć, że w procesie rozliczenia ARiMR nie wymaga od rolników przedstawiania faktur VAT ani żadnych innych dowodów finansowo-księgowych. Wynika to z faktu, że wsparcie udzielane jest w formie ryczałtu. Rolnik nie musi zatem martwić się o weryfikację kosztów zakupionych materiałów czy usług budowlanych przez inspektorów agencji. Wystarczy rzetelne wykonanie prac i potwierdzenie zakończenia inwestycji zgodnie z regulaminem naboru.
Ile można zyskać?
Wsparcie na wymianę pokrycia dachowego z azbestu jest ściśle limitowane. Łączna wysokość pomocy przyznanej dla jednego rolnika nie może przekroczyć 20 000 zł. Mechanizm wyliczania tej kwoty opiera się na prostym działaniu matematycznym: powierzchnię wymienionego dachu (wyrażoną w metrach kwadratowych) mnoży się przez stawkę 40 zł za metr kwadratowy. W ten sposób agencja wylicza dotację, która stanowi wsparcie dla rolników chcących pozbyć się szkodliwego eternitu.
Co istotne, rolnik może złożyć wniosek na kilka budynków w ramach jednego gospodarstwa, o ile suma otrzymanej pomocy nie przekroczy wspomnianego limitu 20 tysięcy złotych. Ważne jest jednak, aby każdy wniosek dotyczył oddzielnego budynku gospodarczego. Taka konstrukcja przepisów pozwala rolnikom sukcesywnie modernizować infrastrukturę w swoim gospodarstwie, o ile tylko spełniają oni warunki kwalifikowalności określone w programie.
Jakie budynki kwalifikują się do wsparcia?
Program ma na celu wspieranie wyłącznie produkcji rolniczej. Dofinansowanie obejmuje dachy na budynkach takich jak: obory, chlewnie, stajnie, owczarnie, kurniki, pieczarkarnie, stodoły, wiaty magazynowe czy garaże na sprzęt rolniczy. Pomocą objęte są również budynki wielofunkcyjne, gdzie tylko część powierzchni służy działalności rolniczej.
Warto pamiętać, że program stanowczo wyklucza obiekty niezwiązane bezpośrednio z produkcją rolną. Wsparcie nie zostanie wypłacone, jeśli rolnik wymieni pokrycie na budynku mieszkalnym, warsztacie samochodowym, stolarni, czy też na budynkach usługowych, takich jak zakład fryzjerski. Zasada jest prosta: dofinansowanie ma służyć poprawie warunków produkcji żywności i eliminacji zagrożeń dla środowiska płynących z azbestu w budynkach gospodarczych.
Co z utylizacją odpadów?
Kolejnym kluczowym obowiązkiem rolnika jest prawidłowe postępowanie z odpadami. Przed przystąpieniem do wymiany, właściciel gospodarstwa powinien zgłosić do właściwego Urzędu Gminy zamiar usunięcia materiałów zawierających azbest. Gminy odpowiadają za organizację bezpiecznego odbioru i utylizacji odpadów niebezpiecznych.
Do wniosku o płatność końcową rolnik musi dołączyć dowód takiego zgłoszenia (np. skan pisma ze stemplem urzędu, potwierdzenie nadania przesyłki poleconej lub potwierdzenie elektroniczne z ePUAP). Urzędy gmin często udostępniają własne formularze w tym zakresie, co ułatwia cały proces. Prawidłowa utylizacja jest warunkiem koniecznym do wypłaty środków, ponieważ celem programu jest nie tylko wymiana pokrycia, ale przede wszystkim trwałe usunięcie azbestu z łańcucha środowiskowego.
Wielu rolników zastanawia się, czy można otrzymać pomoc, jeśli pokrycie było już częściowo naprawiane. Odpowiedź brzmi: tak, pod warunkiem, że po zakończeniu prac na całym budynku nie pozostanie ani kawałek eternitu. Wsparcie obejmuje wówczas tę część powierzchni, na której doszło do pełnej wymiany szkodliwego materiału.
Warto również pamiętać o wykluczeniu dla osób, które skorzystały z pierwszego naboru wniosków. Jeśli rolnik zawarł już umowę z ARiMR w ramach I naboru, nie może być ostatecznym odbiorcą wsparcia w ramach kolejnych edycji programu. Zasada ta dotyczy wszystkich, nawet tych, którzy nie wykorzystali w pełni limitu powierzchni (np. 500 m2). Raz przyznana pomoc finansowa wyczerpuje prawo do ubiegania się o nią w przyszłości.
Do 1 czerwca 2026 roku pozostało niewiele czasu. Rolnicy, którzy już rozpoczęli prace lub są w ich trakcie, powinni priorytetowo potraktować formalności związane z PUE ARiMR oraz dokumentacją utylizacji azbestu.
