Poza zamieszczeniem ogłoszenia na portalu czy podjęciem współpracy z biurem nieruchomości, każdy wynajmujący powinien zapoznać się z prawami i obowiązkami zarówno swoimi, jak i najemcy. Warto również dokładnie przeanalizować wszelkie zagrożenia płynące z wynajmu mieszkania. Pomoże nam to zabezpieczyć się m.in. na ewentualność, w której lokator, pomimo rozwiązania umowy, nie będzie chciał opuścić mieszkania.
Kluczowa rola umowy
O tym, że z każdym najemcą należy związać się umową nie trzeba nikogo przekonywać. Niestety, ciągle zdarzają się sytuacje, w których zawierana jest umowa ustna. Taka forma jest niekorzystna dla obu stron. Umowa pisemna przede wszystkim pomaga odpowiednio udokumentować ustalenia między najemcą a wynajmującym. To z kolei pozwala na ograniczenie ewentualnych, późniejszych interpretacji.
mówi Agata Stradomska, ekspert RE/MAX Polska, części globalnej sieci biur nieruchomości RE/MAX. –
Pamiętajmy, że im bardziej szczegółowa umowa, tym łatwiej później rozwiązywać różne spory. Właśnie dlatego, warto określić w umowie takie aspekty jak okres i sposób wręczenia wypowiedzenia. - dodaje Stradomska.
Przygotowując pisemną wersję umowy należy również określić czas jej trwania. Ze względu na to możemy wyróżnić umowę na czas oznaczony lub nieoznaczony. W pierwszym przypadku wskazujemy czas, na jaki umowa została zawarta. Co ważne, w dokumencie możemy wyszczególnić przypadki powodujące zerwanie umowy, m.in. opóźnienia w płatnościach. Właśnie dlatego, należy przemyśleć wszelkie ewentualności i wpisać je do dokumentu. W drugim przypadku, wypowiedzenie przez wynajmującego może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w przepisach, a okres jej wypowiedzenia może wynosić nawet trzy lata. W związku z tym, jeżeli chcemy wynająć mieszkanie osobom prywatnym to korzystniejsza jest umowa terminowa. Warto także zapamiętać, że umowa ustna automatycznie jest zawierana na czas nieoznaczony.
Nieoceniona ostrożność
Wynajmując mieszkanie należy zachować ostrożność i tzw. zasadę ograniczonego zaufania. W każdym wypadku należy sprawdzić, kto jest najemcą. Można to zrobić m.in. poprzez sprawdzenie dowodu osobistego lub innego dokumentu tożsamości. Co więcej, warto zainteresować się sytuacją finansową i życiową osób, którym będzie udostępnione mieszkanie. W Europie Zachodniej standardem jest, że najemca okazuje wynajmującemu potwierdzenia swoich stałych dochodów, sytuacji finansowej, czy rekomendacji z poprzedniego miejsca zamieszkania. Jeżeli nasz najemca nie będzie miał czegoś do ukrycia, to z pewnością okaże wymagane dokumenty.
Wynajmujący razem z najemcą powinni przygotować tzw. protokół zdawczo-odbiorczy, czyli dokument, w którym szczegółowo spisane jest wyposażenie mieszkania oraz jego stan. Warto także dodatkowo spisać stan liczników w dniu podpisywania umowy, aby udokumentować najemcom zużycie mediów (m.in. prąd, gaz, woda). Standardem jest dołączenie dokumentacji zdjęciowej potwierdzającej obecny stan mieszkania.
Nawet jeżeli wynajmujący okaże się osobą godną zaufania, to należy uwzględnić kaucję, z której pokryte zostaną ewentualne szkody lub zaległe opłaty. – mówi Stradomska.
Problem z lokatorem
Zdarza się, że pomimo zachowania wszelkich form ostrożności lokator nie wywiązuje się z umowy, m.in. nie płaci czynszu, niszczy mieszkanie lub zakłóca życie sąsiadów. W takim przypadku należy rozpocząć procedurę rozwiązania umowy. Jeżeli zapisy umowy nie wskazywały konkretnych przyczyn do zerwania współpracy to przepisy wskazują, że umowę najmu lokalu mieszkalnego można wypowiedzieć, jeśli:
• pomimo pisemnego upomnienia najemca nadal używa lokalu w sposób sprzeczny z umową, niezgodnie z przeznaczeniem, poprzez swoje zaniedbania dopuszcza do powstawania szkód czy wykracza rażąco przeciwko porządkowi domowemu;
• zalega z zapłatą za trzy pełne okresy płatności i pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia nie uregulował wszystkich zaległych i bieżących zobowiązań;
• wynajął lub podnajął lokal bez zgody właściciela.
Oznacza to, że należy wcześniej pisemnie poinformować lokatora o zamiarze zerwania umowy z winy wynajmującego. Czasami jednak zdarza się, że pomimo wypowiedzenia umowy lokator dalej znajduje się w mieszkaniu. Co wtedy zrobić? Należy podjąć formalną drogę usunięcia najemcy z lokalu, czyli skierować sprawę do sądu. W wyroku nakazującym opuszczenie mieszkania sąd może orzec uprawnienia najemcy do lokalu socjalnego lub o możliwości tzw. eksmisji "na bruk".
tłumaczy Agata Stradomska, ekspert RE/MAX Polska. – – dodaje Stradomska.
Najem okazjonalny na ratunek
Sposobem, aby uniknąć długotrwałych i skomplikowanych procedur związanych z opuszczeniem lokalu przez uciążliwego najemcę jest najem okazjonalny. Jest to rozwiązanie, które daje wynajmującemu więcej praw co do udostępnianego lokalu, a przede wszystkim najemca ma obowiązek wskazania lokalu alternatywnego, do którego się wyprowadzi po otrzymaniu wypowiedzenia. Jednakże tego rodzaju wynajem wiąże się z większymi wymaganiami formalnymi, przez co ciężej znaleźć lokatora.
