Podmiot publiczny, który zawiera z przedsiębiorcą reprezentującym sektor prywatny (czyli koncesjonariuszem) umowę koncesji na roboty budowlane, korzysta z jego środków finansowych i doświadczenia. Zapewnia mu w zamian wiele uprawnień, które stanowią wynagrodzenie dla niego za wykonaną pracę. Na przykład przedsiębiorca z tego tytułu nabywa wyłączne prawo do eksploatacji obiektu budowlanego oraz do pobierania pożytków. Może również otrzymać zapłatę od koncesjodawcy, który zawarł z nim umowę.

Takie umowy są zawierane najczęściej w związku z inwestycjami z zakresu infrastruktury, transportu, mieszkalnictwa i ochrony środowiska. Umożliwiają bowiem przyspieszenie procesów inwestycyjnych i wdrażania projektów, a nawet obniżenie kosztów.

Umowa koncesji zostaje zawarta dopiero po przeprowadzeniu postępowania, podczas którego często prowadzone są nawet wielomiesięczne negocjacje. Postępowanie przygotowuje i prowadzi podmiot publiczny występujący jako koncesjodawca. Wszczyna je w drodze publicznego ogłoszenia o koncesji. Postępowanie prowadzi do wyboru firmy, z którą zostanie zawarta umowa.

Koncesjodawca musi działać w sposób przejrzysty, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji, zapewniając przy tym równe i niedyskryminacyjne traktowanie przedsiębiorców, którzy są zainteresowani postępowaniem. Mogą to być osoby fizyczne, prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub ich grupy.

Rozpoczynając prowadzenie postępowania, dokonuje się opisu przedmiotu koncesji przez odniesienie do specyfikacji technicznej, lub charakterystyki bądź podanie wymagań, bądź w sposób mieszany, czyli częściowe odniesienie się zarówno do specyfikacji technicznej, jak i do charakterystyki lub wymagań z zakresu funkcjonalności.

Odnośnie do robót budowlanych specyfikacja techniczna musi dotyczyć całości zaleceń technicznych, które określają wymagane cechy materiału lub dostawy, a także poziom oddziaływania na środowisko. Oprócz tego należy uwzględnić potrzeby wszystkich użytkowników, funkcjonalność, bezpieczeństwo, wymiary, a także procedury dotyczące jakości, metod produkcji, zasad projektowania i kosztorysowania. Bierze się przy tym pod uwagę również warunki testowania, kontroli i odbioru obiektów budowlanych, metod i technik budowy.

Opis nie może jednak zawierać znaków towarowych, patentów, oznaczeń typu, pochodzenia lub produkcji, które mogłyby doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania z postępowania niektórych przedsiębiorców, którzy zamierzają wystąpić z ofertą. Od tego wymogu ustawa przewiduje jednak wyjątki w sytuacjach, gdy w inny sposób nie można opisać przedmiotu koncesji.

Szacunkową wartość koncesji stanowi natomiast kwota niezawierająca podatku VAT, która uwzględnia szacowany koszt robót budowlanych i szacunkową całkowitą wartość dostaw niezbędnych do ich wykonania oddanych do dyspozycji wykonawcy bez względu na to, w jaki sposób zostanie mu wypłacone wynagrodzenie.

Publikacja ogłoszenia

Postępowanie zostaje wszczęte przez publikację ogłoszenia o koncesji. Określa się w nim swoje dane, przedmiot koncesji, wskazuje miejsce i termin składania wniosków o zawarcie umowy koncesji, a także opisuje potrzeby i wymagania koncesjodawcy. Ogłoszenie wskazuje też na termin wykonania, warunki udziału, a także zawiera informację o dokumentach składanych przez oferenta, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą lub który złożył najkorzystniejszą wśród pozostałych ofert. Oprócz tego zawiera też informacje na temat wadium, kryteria oceny ofert, warunki uznania oferty za nieodpowiadającą wymaganiom koncesjodawcy, skutki niedopuszczenia oferty do oceny i porównania, a także okoliczności uzasadniające odwołanie postępowania.

Aby zostać dopuszczonym do udziału w negocjacjach, przedsiębiorca musi złożyć wniosek o zawarcie umowy koncesji wraz z oświadczeniem o zgłoszeniu udziału w postępowaniu i o spełnieniu opisanych w ogłoszeniu warunków. Chodzi o warunki dotyczące zdolności ekonomicznej i finansowej, kwalifikacji technicznych i zawodowych, uprawnień do wykonywania określonej działalności, a także niekaralności przedsiębiorcy, wspólnika, partnera, komplementariusza, członka zarządu za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem m.in. o zawarcie koncesji lub o udzielenie zamówienia publicznego.

Do złożenia ofert zaproszeni są przedsiębiorcy, z którymi były prowadzone negocjacje. Otrzymują oni także opis warunków koncesji zawierający m.in. informacje o terminie wykonania robót, wysokości opłat za korzystanie z przedmiotu koncesji, o dokumentach, które trzeba złożyć, i wadium. Zostaną też poinformowani o okolicznościach uzasadniających odwołanie postępowania i pouczeni o prawie wniesienia skargi na czynności koncesjodawcy w trakcie postępowania.

Zanim zostanie zawarta umowa koncesji, należy przesłać faksem lub drogą elektroniczną wszystkim uczestnikom, którzy złożyli oferty, informacje o wyborze najkorzystniejszej oferty. Po upływie co najmniej 10 dni od przekazania tych informacji zawierana jest umowa na piśmie. Gdy informacje zostały przesłane w inny sposób, umowę zawiera się nie wcześniej niż w terminie 15 dni od ich przesłania.

Postanowienia umowy nie mogą zostać zmienione w stosunku do treści oferty. Wyjątkowo jednak można wprowadzić zmiany, które wynikają z okoliczności, których nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy.

Umowa koncesji na roboty budowlane może być zawarta na okres nie dłuższy niż 30 lat. Ustalając długość tego okresu, należy uwzględniać możliwość zwrotu nakładów poniesionych przez przedsiębiorcę w związku z wykonywaniem koncesji.

Przepisy dopuszczają też zawarcie drugiej umowy na wykonywanie robót budowlanych nieobjętych koncesją wówczas, gdy trzeba je koniecznie przeprowadzić, a nie można było tego przewidzieć w chwili sporządzania umowy koncesji.

Ważne!

Postępowanie może być prowadzone nawet wówczas, gdy wpłynie tylko jedna oferta. Nie można natomiast zastrzec w ogłoszeniu, że zostanie odwołane bez podania przyczyny